Герметиклерде зеэрли фталатлар: гизли хавфлар ве даа хавфсыз къуруджылыкъ материалларына итек
Apr 09, 2026
Хабер къалдырынъыз .

Герметиклер эвлерде, мектеплерде ве иш ерлеринде эр ерде бар, лякин олар адамларнынъ чокъусынынъ акъылына сийрек келелер. Куньделик омюрнинъ фонуна къошулсалар да, бу озьгюн материаллар эв ичиндеки аванынъ кейфиетине ве инсаннынъ сагълыгъына зарарлы тесир эте билелер.
Бина къуруджылыгъында герметиклер энъ муим макъсаткъа хызмет этелер: аралыкъларны тыкъмакъ ве ава акъыны идаре этмек, бу функция шимдики климат инкъиразы вакътында даа да муим олды. Языкъ ки, олар кениш къулланылгъанына бакъмадан, бир чокъ герметиклернинъ теркибинде изоцианат ве фталат киби хавфлы химиявий мадделер бар. Бу ярым-учкъан бирикмелер вакъыт кечтикче герметиклерден -газны чыкъарып, эв ичиндеки аваны кирлете ве эв тозуна чёке билелер.
Фталатлар организмнинъ гормональ мувазенесини бозгъаны белли ве олар репродуктив зарар кетирмекнен багълыдыр. Эм федераль севиеде, эм де Вашингтон, Калифорния, Вермонт киби штатларда бала махсулатларында базы фталатлар ясакъ этильген олса да, зарар корьген группалар-шу джумледен балалар ве юклю адамлар-аля даа чокъ сайылы менбалардан, шу джумледен герметик киби умумий къуруджылыкъ материалларындан тесирге огърайлар.
Шимдики вакъытта Вашингтон экология департаменти винил полларда фталатлар ве шахсий бакъув шейлеринде къокъулы мадделерни ясакъ этмек къаидеси огге сюре. Ильмий араштырмалар эв ичиндеки ава ве эв тозу фталатларнынъ тесири ичюн эсас ёллар олгъаныны тасдыкълады, бу исе бу къаиделерге зарарны эксильтмек ёлунда энъ муим адым япты.
Фталатларнынъ хавфлы олгъаныны ве къуруджылыкъ материалларынынъ инсанларны бу токсинлерге огъратаджакъ ролюни билип, Toxic-Free Future 2021 ве 2022 сенелери Healthy Building Network ве Мичиган экология меркезинен ишбирлик япып, герметиклер узеринде фталатларнынъ сынавларыны кечирди. Бу тешеббюс Экология меркези ве дигер шериклернен перчене винил поллардан фталатларны ёкъ этмек ичюн япылгъан эвельки ишлернинъ эсасында япыла ве Вашингтон штатында девамлы тертипке кетирюв арекетлерини дестеклей.
Бу янъы чалышма ичюн команда 33 герметик махсулатны-оларнынъ арасында къуруджылыкъта ве янъыдан къурувда кенъ къулланылгъан полиуретан, силикон ве акрил латекс чешитлери-сатын алды ве талиль этти, оларда фталатлар олгъанындан шубеленди. Экология меркезининъ хадимлери фталатларны тешкермек ичюн Фурье-трансформ инфракъырмызы (ФТИР) спектрометрини къулландылар, мусбет джевап берген махсулатлар ичюн къошма лаборатория тестлери яптырылды.
Нетиджелер шуны косьтере ки, сынавдан кечирильген 33 герметиктен алтысында фталатларнынъ юксек концентрациясы-агъырлыкъкъа коре 12%-ке къадар-бар, оларнынъ арасында эм диизононилфталат (ДИНП), эм де диизодецилфталат (ДИДП) бар. Къайд этмек керек ки, фталатлар энъ чокъ «силан модификациялангъан полимер» герметиклеринде расткельди: бойле еди герметиктен бешинде мусбет джевап берильди. Муим олгъаны шунда ки, къалгъан 27 махсулатта тапыла бильген фталатлар ёкъ эди, бу исе хавфсыз альтернативалар энди бар олгъаныны косьтере.
Бир чокъ герметик истисалджылары энди фталатларны къулланмакъны токътаттылар, ве бутюн герметиклернинъ бу зарарлы химиявий мадделерсиз чыкъарылмасы пек муимдир. Фталат-киркен герметиклерге даа хавфсыз альтернативалар бар, меселя, натрий силикат тыкъынтысы ве эвельден-сыкъылгъан полиуретан бирлешме тыкъынтылары.
Буюк ресим: сагълам биналары сагълам материалларгъа багълы
Зеэрли къуруджылыкъ материаллары герметиклерден гъайры ола
Герметиклер – бу зеэрли мадделер олгъан къуруджылыкъ материалларындан тек бир мисальдир, олар эв ичиндеки аванынъ зайыф кейфиетине ве сагълыкъ ичюн хавфлы олмагъа себеп ола. Боя ве полдан башлап, изоляциягъадже чокъ сайылы башкъа къуруджылыкъ материалларында инсан сагълыгъына зарар кетире бильген химиявий мадделер сыкъ-сыкъ бар-ве эр бир алда даа хавфсыз альтернативалар бар.
Уйгъун мескен сакинлери мутенасып олмагъан экспозициягъа огърайлар
Тедкъикъатлар зеэрли къуруджылыкъ материалларынынъ юкю тенъ пайлашылмагъаныны косьтере. Уйгъун мескенлернинъ сакинлери мутенасып олмагъан дереджеде зараргъа огърайлар, чюнки бу бирлемлер сыкъ-сыкъ токсинлернинъ зияде севиеси ола бильген даа учуз материаллардан къурулалар-сакинлернинъ сагълыгъыны хавф астына къоя.
Эвлери вастасынен зияде чыкъыштан гъайры, енгиль мескенлернинъ сакинлери зеэрли химиявий мадделернинъ зарарына да зияде огъралар. Суперфонд ерлери янында енгиль мескеннинъ юксек концентрациясы акъкъында рапортта, Шривернинъ фукъарелик къануны боюнджа меркези къайд эте: "федераль ярдым корьген мескенлерде яшагъан беш миллион джеми къоранта, эсасен, экологик токсинлернинъ тесирине энъ зарарлы адамлардан ибареттир." Бунъа чокъ сайыда балалар, сакъатлар, буюклер, къара ве латин джемиетлери кире.
Зеэрли къуруджылыкъ материаллары узун-муддетли тесир эте, хусусан енгиль мескенлерде. Меселя, 1978 сенеси къуршун боясы ясакъ этильсе де, о, бугунь де енгиль мескенлерде яшагъан балаларгъа зарар кетирмеге девам эте. «Мескен сайлавы путёвкасы» (8-нджи болюк) мескенинде яшагъан 90 бинъден зияде бала къуршун зеэрленювинден чекишелер, бу исе мийнинъ инкишафына даима зарар кетире.
Шимди даа хавфсыз къуруджылыкъ материалларыны мандатлагъан сиясетнинъ вакъты кельди
Инсан сагълыгъыны ве хавфсызлыгъыны къорчаламакъ ичюн къуруджылыкъ материалларында зеэрли химиявий мадделер олмамакъ керек. «Корпоратив ешиль джемиетлер» ве «Сагълам къуруджылыкъ агълары» киби тешкилятлар, «Вашингтон ичюн даа хавфсыз махсулатлар» (SPW) киби девлет программаларынен берабер, даа хавфсыз къуруджылыкъ материаллары арекетининъ огюнде булундылар. «Энтерпрайз Грин Коммунити» енгиль мескен къуруджылыгъында сагълам материалларнынъ тарафдарыдыр, герметиклердеки фталатларны ве къуруджылыкъ махсулатларындаки дигер токсинлерни сагълыкъ ичюн энъ муим хавфлы меселелер оларакъ айыра. Тешкилят бутюн ульке боюнджа къуруджылар енгиль мескенлерде даа хавфсыз материалларны къулланмакъ ичюн аккредитация къазанмакъ ичюн джевап бере бильген меаретлерни ишлеп чыкъты.
«Сагълам къуруджылыкъ агълары» къуруджылыкъ материалларындаки зеэрли химиявий мадделерни ёкъ этмек ичюн де чалыша, химиявий хавфлар ве даа хавфсыз альтернативалар боюнджа кенъ араштырмалар кечире. Онынъ «HomeFree Product Guidance» программасы къуруджылыкъ материалларыны оларнынъ мундериджесининъ хавфлылыкъ севиесине коре къырмызыдан ешильгедже ольчюде ерлештире ве даа хавфсыз вариантларны теклиф эте, бу исе даа сагълам къуруджылыкъ материалларыны къыдыргъан эр кес ичюн къыйметли менбаны теклиф эте.
Вашингтон штатында «Токсик-Сербест келеджек» зеэрли химиявий мадделерге къатты сынъырлавлар къоймакъны огге сюрди, амма тиджарет назирлиги «Корпоратив» стандартларынынъ озь версиясынен енгиль мескенлернинъ сакинлерини етерли дереджеде къорчалап оламады. «Вашингтон ичюн даа хавфсыз махсулатлар» киби программалар къуруджылыкъ материалларындаки фталатлар киби токсинлер боюнджа да арекет этелер. Эр беш йылда Вашингтоннынъ экология назирлиги зеэрли химиявий мадделернинъ бир сырасыны низамлай, оларнынъ истимал махсулатларында булунмасыны ясакъ эте я да сынъырлай. Бу янъылыкъ программасы бинълернен химиявий мадделерни ве оларнынъ ичинде пейда олгъан махсулатларны низамлап, инсанларны ве этраф муитни къорчалай.Экология болюги ильк вакъытларда винил полларда фталатларны сынъырламакъкъа дикъкъат айыргъан олса, бутюн къуруджылыкъ материаллары зарарлы химиявий мадделерден азат олсун деп, бу сынъырлавларны кенълештирмек керек. Бизим герметик сынавымызда фталатлар олгъаныны козь огюне алып, экология болюги озь невбеттеки къаиделери турында герметиклерде фталатларны ясакъ этмели.
Эвлерни абаданлаштырув зынджырлары герметиклерде фталатларны ясакъ этмелилер
Бизим янъы тестимиз The Home Depot ве Lowe's киби эвлерни абаданлаштырув боюнджа буюк зынджырларнынъ герметиклерде орто-фталатлар ве дигер зеэрли химиявий мадделерни ясакъ этмекнинъ аджеле ихтияджыны айдынлата. Эр эки перчене сатувджы да винил полларда фталатларны ёкъ этип, энди етекчиликни косьтере; олар бу илерилевнинъ узеринде герметик ве дигер къуруджылыкъ махсулатларындан фталатларны чыкъарып, къурмакъ кереклер, олар-табан киби-ички муитни кирлете билелер. Бу перчене сатувджылар да альтернатив махсулатларнынъ даа хавфсыз олгъаныны исбатлагъаныны, GreenScreen Benchmark 2 я да ChemFORWARD C критерийлери я да ондан юксек стандартларгъа джевап бергенини темин этмелилер.
Эр кес яшамакъ ве чалышмакъ ичюн сагълам ерлерге ляйыкътыр. Шимди бутюн сакинлер ичюн енгиль мескен хавфсыз ве сагълам олсун деп, «Корпоратив ешиль джемиетлер» киби миллий стандартларгъа эсасланмакъ вакъты кельди. The Home Depot ве Lowe’s киби перчене сатувджылар энди винил поллардаки фталатларны ёкъ этип, даа хавфсыз альтернативалар олгъаныны косьтере ве олар башкъа махсулатларда токсинлерни ясакъ этмеге девам этмелилер. Вашингтон штатында экология назирлиги «Вашингтон ичюн даа хавфсыз махсулатлар» программасыны къулланып, бутюн къуруджылыкъ материалларында зеэрли химиявий мадделерни ясакъ этмели.
Соргъу ёлламакъ .




